Từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp xuất khẩu cần đặc biệt lưu ý cách xác định tỷ giá khi lập hóa đơn và kê khai thuế. Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế được thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan. Trong khi đó, việc ghi nhận doanh thu trên sổ kế toán vẫn phải tuân theo chế độ kế toán doanh nghiệp. Điều này dẫn đến khả năng doanh nghiệp phải theo dõi tỷ giá phục vụ thuế/hải quan và tỷ giá kế toán song song thay vì mặc định chỉ sử dụng một tỷ giá cho mọi mục đích.
📌 1. TỪ 01/07/2026, TỶ GIÁ TÍNH THUẾ HÀNG XUẤT KHẨU THEO PHÁP LUẬT HẢI QUAN
Khoản 4 Điều 14 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, tỷ giá tính thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về hải quan. Nghị định này được ban hành ngày 30/06/2026 và có hiệu lực từ 01/07/2026.
👉 Đây là điểm doanh nghiệp xuất khẩu cần cập nhật bởi không nên tiếp tục mặc định lấy tỷ giá kế toán để sử dụng cho tất cả các mục đích liên quan đến thuế.
💱 2. TỶ GIÁ THEO PHÁP LUẬT HẢI QUAN ĐƯỢC XÁC ĐỊNH RA SAO?
Theo cơ chế tỷ giá hải quan hiện hành, tỷ giá đối với ngoại tệ được công bố là tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank tại cuối ngày thứ Năm của tuần trước liền kề, để áp dụng cho các tờ khai hải quan đăng ký trong tuần tiếp theo.
Nếu ngày thứ Năm là ngày lễ hoặc ngày nghỉ thì sử dụng tỷ giá cuối ngày của ngày làm việc liền trước ngày thứ Năm. Với ngoại tệ không được công bố theo cơ chế này, việc xác định tỷ giá thực hiện theo quy định về tỷ giá tính chéo tương ứng.
📌 Có thể hiểu đơn giản:
TỶ GIÁ THUẾ/HẢI QUAN → KHÔNG PHẢI MỖI NGÀY LẤY MỘT TỶ GIÁ MỚI
mà thường có một mức tỷ giá được xác định để áp dụng cho tuần theo quy định hải quan.
🧾 3. VẬY HÓA ĐƠN XUẤT KHẨU BẰNG NGOẠI TỆ THÌ GHI THẾ NÀO?
Từ 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP là văn bản quan trọng điều chỉnh nội dung và nguyên tắc sử dụng hóa đơn điện tử; nghị định có hiệu lực cùng ngày với Nghị định 252.
Đối với giao dịch xuất khẩu bằng ngoại tệ, doanh nghiệp cần phân biệt rõ:
GIÁ TRỊ GIAO DỊCH BẰNG NGOẠI TỆ → TỶ GIÁ PHỤC VỤ THUẾ/HẢI QUAN → GIÁ TRỊ QUY ĐỔI PHỤC VỤ KÊ KHAI
và
GIÁ TRỊ GIAO DỊCH BẰNG NGOẠI TỆ → TỶ GIÁ KẾ TOÁN → DOANH THU GHI NHẬN TRÊN SỔ.
⚠️ Không nên mặc định tỷ giá phục vụ thuế và tỷ giá kế toán luôn giống nhau.
📊 4. TỶ GIÁ TRÊN TỜ KHAI HẢI QUAN VÀ TỶ GIÁ KẾ TOÁN CÓ THỂ KHÁC
Đây là vấn đề rất đáng chú ý từ 01/07/2026.
Ví dụ doanh nghiệp xuất khẩu lô hàng:
Giá trị: 100.000 USD
Giả sử:
Tỷ giá phục vụ thuế/hải quan: 26.000 VND/USD
thì giá trị quy đổi phục vụ mục đích tương ứng là:
100.000 × 26.000 = 2,6 tỷ đồng
Trong khi theo chính sách kế toán của doanh nghiệp, tỷ giá ghi nhận giao dịch có thể được xác định theo nguyên tắc của Thông tư 99/2025/TT-BTC, dẫn đến một giá trị doanh thu kế toán khác.
👉 Khi đó có thể xuất hiện:
DOANH THU KẾ TOÁN ≠ GIÁ TRỊ QUY ĐỔI PHỤC VỤ THUẾ/HẢI QUAN
và khoản chênh này không nên được xử lý bằng cách ép hai số liệu bằng nhau.
📚 5. TỶ GIÁ KẾ TOÁN VẪN PHẢI THEO THÔNG TƯ 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC điều chỉnh chế độ kế toán doanh nghiệp từ năm tài chính 2026. Khi ghi nhận giao dịch ngoại tệ, doanh nghiệp phải áp dụng nguyên tắc tỷ giá theo chế độ kế toán, bao gồm chính sách tỷ giá giao dịch thực tế và các quy định liên quan.
👉 Vì vậy:
TỶ GIÁ HẢI QUAN → PHỤC VỤ NGHĨA VỤ THUẾ/HẢI QUAN THEO TRƯỜNG HỢP
TỶ GIÁ KẾ TOÁN → PHỤC VỤ GHI SỔ VÀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Đây là hai mục đích pháp lý khác nhau.
⚠️ 6. ĐỪNG LẤY TỶ GIÁ TRÊN TỜ KHAI HẢI QUAN RỒI TỰ ĐỘNG DÙNG CHO MỌI BÚT TOÁN
Ví dụ lô hàng xuất khẩu có:
Tỷ giá hải quan: 26.000
nhưng tỷ giá xác định theo chính sách kế toán của doanh nghiệp tại thời điểm ghi nhận là:
26.120
Không nên vì tờ khai hải quan đang sử dụng 26.000 mà tự động ghi nhận toàn bộ doanh thu kế toán ở tỷ giá 26.000 nếu chế độ kế toán yêu cầu xác định theo nguyên tắc khác.
📌 Điều doanh nghiệp cần làm là lưu rõ nguồn của từng tỷ giá và mục đích sử dụng.
🧮 7. CÓ THỂ PHÁT SINH CHÊNH LỆCH GIỮA 3 NGUỒN SỐ LIỆU
Một lô hàng xuất khẩu có thể đồng thời xuất hiện:
① GIÁ TRỊ/TỶ GIÁ TRÊN HỒ SƠ HẢI QUAN
② GIÁ TRỊ TRÊN HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ VÀ DỮ LIỆU PHỤC VỤ KÊ KHAI THUẾ
③ DOANH THU GHI NHẬN TRÊN SỔ KẾ TOÁN
Nếu có chênh lệch, doanh nghiệp cần lập bảng đối chiếu thay vì điều chỉnh số tùy ý.
👉 Có thể sử dụng bảng:
SỐ TỜ KHAI → HÓA ĐƠN → NGOẠI TỆ → TỶ GIÁ HẢI QUAN → GIÁ TRỊ THUẾ → TỶ GIÁ KẾ TOÁN → DOANH THU KẾ TOÁN → CHÊNH LỆCH → CĂN CỨ
📦 8. ĐẶC BIỆT LƯU Ý THỜI ĐIỂM LẬP HÓA ĐƠN HÀNG XUẤT KHẨU
Tỷ giá đúng nhưng thời điểm lập hóa đơn sai vẫn tạo ra rủi ro.
Doanh nghiệp xuất khẩu phải xác định đúng thời điểm lập hóa đơn theo quy định hóa đơn điện tử hiện hành, đồng thời đối chiếu với:
TỜ KHAI HẢI QUAN → THÔNG QUAN → GIAO HÀNG → VẬN ĐƠN → HÓA ĐƠN → DOANH THU
Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 01/07/2026, tạo khung pháp lý mới về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử.
🚢 9. KẾ TOÁN XUẤT NHẬP KHẨU NÊN LƯU TỶ GIÁ THEO TỪNG SHIPMENT
Với doanh nghiệp có nhiều lô xuất khẩu mỗi tuần, không nên để kế toán tra lại tỷ giá thủ công cuối tháng.
Nên lưu theo từng shipment:
BOOKING → TỜ KHAI → COMMERCIAL INVOICE → PACKING LIST → BILL OF LADING → HÓA ĐƠN ĐIỆN TỬ → TỶ GIÁ ÁP DỤNG → CHỨNG TỪ THANH TOÁN → BÚT TOÁN KẾ TOÁN
📌 Như vậy khi cơ quan thuế, hải quan hoặc kiểm toán yêu cầu giải trình, doanh nghiệp có thể xác định ngay tỷ giá nào được sử dụng và căn cứ nào được áp dụng.
🔎 10. MỘT ĐIỂM CẦN THẬN TRỌNG: HƯỚNG DẪN THỰC TẾ VẪN ĐANG ĐƯỢC DOANH NGHIỆP HỎI THÊM
Tháng 8/2026, trên Cổng hỏi đáp chính sách tài chính của Bộ Tài chính đã xuất hiện câu hỏi chính thức về việc tỷ giá thể hiện trên hóa đơn xuất khẩu từ 01/07/2026 có phải thống nhất với tỷ giá trên tờ khai hải quan hay không và tỷ giá nào dùng để ghi nhận doanh thu. Điều này cho thấy đây là vấn đề thực tế đang được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.
Vì vậy, doanh nghiệp nên tránh suy diễn rằng một tỷ giá duy nhất áp dụng cho cả hóa đơn, thuế, hải quan và kế toán nếu chưa phân tích đúng mục đích của từng số liệu.
🚨 5 LỖI DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU NÊN TRÁNH
❌ Tiếp tục dùng một tỷ giá cũ cho tất cả giao dịch sau 01/07/2026;
❌ Nhầm tỷ giá kế toán với tỷ giá tính thuế/hải quan;
❌ Không lưu căn cứ tỷ giá theo từng lô hàng;
❌ Tỷ giá đúng nhưng hóa đơn lập sai thời điểm;
❌ Hóa đơn – tờ khai hải quan – doanh thu kế toán chênh lệch nhưng không có bảng đối chiếu.
✅ QUY TRÌNH KẾ TOÁN NÊN ÁP DỤNG TỪ 01/07/2026
Khi có một lô hàng xuất khẩu, nên kiểm tra:
① XÁC ĐỊNH THỜI ĐIỂM XUẤT KHẨU → ② XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HẢI QUAN → ③ LẬP HỒ SƠ/HÓA ĐƠN THEO QUY ĐỊNH → ④ XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ PHỤC VỤ THUẾ → ⑤ XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ KẾ TOÁN → ⑥ GHI NHẬN DOANH THU → ⑦ THEO DÕI CÔNG NỢ NGOẠI TỆ → ⑧ GHI NHẬN CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ → ⑨ ĐỐI CHIẾU HẢI QUAN – HÓA ĐƠN – KẾ TOÁN → ⑩ LƯU CĂN CỨ TỶ GIÁ.
👉 Điểm cần nhớ: Từ 01/07/2026, đối với hàng hóa xuất khẩu, Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định tỷ giá tính thuế theo pháp luật hải quan. Theo cơ chế hải quan hiện hành, đây là tỷ giá mua vào chuyển khoản của Hội sở chính Vietcombank được xác định theo kỳ tuần. Tuy nhiên, tỷ giá ghi nhận doanh thu kế toán vẫn phải tuân theo chế độ kế toán, vì vậy doanh nghiệp có thể phải quản lý song song hai loại tỷ giá.
Doanh nghiệp xuất khẩu nên xây dựng bảng đối chiếu:
TỜ KHAI HẢI QUAN → TỶ GIÁ THUẾ → HÓA ĐƠN → TỶ GIÁ KẾ TOÁN → DOANH THU → CÔNG NỢ → CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ
để tránh nhầm lẫn giữa tỷ giá dùng cho thuế và tỷ giá dùng để ghi sổ kế toán.
🏠 DỊCH VỤ KÊ KHAI THUẾ BẢO MINH CHÂU
📍 139/4 Tân Sơn Nhì, Phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM
☎️ Hotline: 0901.855.929
🌐 bmcdoanhnghiep.vn
#BaoMinhChau #DichVuKeKhaiThue #TyGiaXuatKhau #HoaDonXuatKhau #XuatKhau #XuatNhapKhau #NghiDinh252 #NghiDinh254 #ThongTu91 #ThongTu99 #KeToanXuatNhapKhau #HaiQuan #KeToanThue #HoaDonDienTu
đánh giá (0 đánh giá)
