Từ 01/01/2027, Thông tư 118/2026/TT-BTC về áp dụng Chuẩn mực quốc tế về kế toán tại Việt Nam chính thức có hiệu lực.
Đây là thông tin đặc biệt đáng chú ý với doanh nghiệp FDI, nhất là những doanh nghiệp đang phải lập một bộ số liệu theo kế toán Việt Nam và một bộ reporting package theo IFRS cho công ty mẹ.
Tuy nhiên cần hiểu đúng:
👉 FDI KHÔNG ĐỒNG NGHĨA TỰ ĐỘNG PHẢI ÁP DỤNG IFRS TỪ 2027.
📌 1. DOANH NGHIỆP FDI CÓ BẮT BUỘC CHUYỂN SANG IFRS?
Không phải tất cả.
Theo Thông tư 118/2026/TT-BTC, đối tượng được lựa chọn áp dụng theo cơ chế của Thông tư là doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, có nhu cầu, khả năng và đủ nguồn lực.
Vì vậy:
CÓ VỐN NƯỚC NGOÀI ≠ TỰ ĐỘNG THUỘC ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG IFRS.
Doanh nghiệp cần kiểm tra chính xác phạm vi áp dụng trước khi xây dựng kế hoạch chuyển đổi.
📊 2. NẾU CHUYỂN SANG IFRS, CÁCH XỬ LÝ KẾ TOÁN CÓ THỂ THAY ĐỔI ĐÁNG KỂ
IFRS không đơn giản là thay mẫu báo cáo tài chính.
Doanh nghiệp có thể phải đánh giá lại cách xử lý:
DOANH THU → HỢP ĐỒNG THUÊ → TÀI SẢN → CÔNG CỤ TÀI CHÍNH → SUY GIẢM GIÁ TRỊ → DỰ PHÒNG → HỢP NHẤT BCTC.
👉 Đây mới là phần tạo ra nhiều khác biệt giữa hệ thống kế toán doanh nghiệp đang sử dụng và IFRS.
🏢 3. HỢP ĐỒNG THUÊ LÀ KHOẢN MỤC FDI NÊN KIỂM TRA SỚM
Doanh nghiệp FDI thường phát sinh nhiều hợp đồng thuê:
NHÀ XƯỞNG → VĂN PHÒNG → KHO → MÁY MÓC → XE → THIẾT BỊ.
Theo IFRS 16, nhiều hợp đồng thuê của bên đi thuê phải được xem xét để ghi nhận:
TÀI SẢN QUYỀN SỬ DỤNG + NỢ THUÊ
trừ các trường hợp được miễn theo chuẩn mực.
📌 Vì vậy, dữ liệu hợp đồng thuê cần được tập hợp và chuẩn hóa từ sớm.
💰 4. DOANH THU KHÔNG CHỈ NHÌN VÀO HÓA ĐƠN
Theo IFRS 15, việc ghi nhận doanh thu tập trung vào hợp đồng với khách hàng, nghĩa vụ thực hiện và việc chuyển giao quyền kiểm soát hàng hóa hoặc dịch vụ.
Do đó:
THỜI ĐIỂM LẬP HÓA ĐƠN ≠ LUÔN LUÔN THỜI ĐIỂM GHI NHẬN DOANH THU IFRS.
👉 Với doanh nghiệp FDI có hợp đồng dài hạn, nhiều nghĩa vụ thực hiện hoặc chính sách chiết khấu phức tạp, đây là khoản mục cần rà soát kỹ.
💳 5. PHẢI THU KHÁCH HÀNG CÓ THỂ PHẢI ĐÁNH GIÁ KHÁC
IFRS 9 đặt ra yêu cầu về Expected Credit Loss – tổn thất tín dụng dự kiến.
Doanh nghiệp có thể cần dữ liệu:
TUỔI NỢ → LỊCH SỬ THANH TOÁN → NỢ QUÁ HẠN → KHẢ NĂNG THU HỒI → RỦI RO TÍN DỤNG.
👉 Vì vậy, chỉ có bảng công nợ cuối kỳ có thể chưa đủ cho việc đánh giá theo IFRS.
📉 6. TÀI SẢN VÀ SUY GIẢM GIÁ TRỊ CẦN ĐƯỢC QUAN TÂM NHIỀU HƠN
Kế toán có thể phải thu thập thêm:
DỰ BÁO DÒNG TIỀN → KẾ HOẠCH KINH DOANH → THÔNG TIN THỊ TRƯỜNG → GIẢ ĐỊNH TĂNG TRƯỞNG → DỮ LIỆU ĐỊNH GIÁ.
Đây là lý do chuyển đổi IFRS không thể chỉ giao riêng cho phòng kế toán.
Kế toán có thể phải phối hợp với tài chính, kinh doanh, pháp chế, quản lý tài sản và công ty mẹ.
🔄 7. FDI CÓ THỂ GIẢM CHÊNH LỆCH GIỮA LOCAL REPORT VÀ GROUP REPORT
Nhiều doanh nghiệp FDI hiện phải thực hiện:
SỐ LIỆU KẾ TOÁN TẠI VIỆT NAM → ĐIỀU CHỈNH → REPORTING PACKAGE → GỬI CÔNG TY MẸ.
Nếu doanh nghiệp thuộc đối tượng và lựa chọn áp dụng IFRS, việc đồng bộ chính sách kế toán với tập đoàn có thể thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải xem xét các yêu cầu pháp lý tại Việt Nam và không nên hiểu rằng áp dụng IFRS sẽ loại bỏ toàn bộ công việc đối chiếu.
⚠️ 8. IFRS KHÔNG THAY THẾ PHÁP LUẬT THUẾ VIỆT NAM
Đây là điểm doanh nghiệp FDI đặc biệt phải lưu ý:
LỢI NHUẬN IFRS ≠ TỰ ĐỘNG LÀ THU NHẬP TÍNH THUẾ TNDN.
Việc xác định nghĩa vụ thuế vẫn thực hiện theo pháp luật thuế Việt Nam.
👉 Vì vậy doanh nghiệp vẫn cần kiểm soát chênh lệch giữa:
SỐ LIỆU IFRS ↔ SỐ LIỆU PHỤC VỤ KÊ KHAI, QUYẾT TOÁN THUẾ.
📑 9. CHUYỂN ĐỔI LẦN ĐẦU CẦN CHUẨN BỊ DỮ LIỆU TỪ TRƯỚC
Nếu dự kiến áp dụng từ năm tài chính 2027, doanh nghiệp không nên đợi đến 01/01/2027 mới bắt đầu.
Cần chuẩn bị:
SỐ DƯ ĐẦU KỲ → DỮ LIỆU SO SÁNH → HỢP ĐỒNG → TÀI SẢN → CÔNG NỢ → HỢP ĐỒNG THUÊ → CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN → HỆ THỐNG ERP → IFRS 1.
Dữ liệu lịch sử bị thiếu có thể rất khó phục dựng sau này.
✅ DOANH NGHIỆP FDI NÊN LÀM GÌ TỪ BÂY GIỜ?
Trước năm 2027, nên thực hiện theo trình tự:
XÁC ĐỊNH CÓ THUỘC ĐỐI TƯỢNG → SO SÁNH VAS/CHẾ ĐỘ HIỆN TẠI VỚI IFRS → GAP ANALYSIS → RÀ SOÁT DỮ LIỆU → ĐÁNH GIÁ ERP → ĐÀO TẠO NHÂN SỰ → PHỐI HỢP CÔNG TY MẸ → XÂY DỰNG LỘ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI.
📌 Quan trọng nhất:
KHÔNG PHẢI CỨ LÀ DOANH NGHIỆP FDI THÌ TỪ 2027 BẮT BUỘC DÙNG IFRS.
Nhưng đối với doanh nghiệp thuộc đối tượng và có kế hoạch lựa chọn IFRS, 2026 là thời điểm cần chuẩn bị dữ liệu, con người và hệ thống.
Chuyển đổi càng sớm được chuẩn bị, doanh nghiệp càng hạn chế tình trạng đến kỳ lập báo cáo mới phát hiện:
THIẾU DỮ LIỆU → HỢP ĐỒNG CHƯA PHÂN LOẠI → ERP KHÔNG ĐÁP ỨNG → SỐ LIỆU LOCAL VÀ GROUP KHÔNG KHỚP.
🏠 DỊCH VỤ KÊ KHAI THUẾ BẢO MINH CHÂU
📍 139/4 Tân Sơn Nhì, Phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM
☎️ Hotline: 0901.855.929
🌐 bmcdoanhnghiep.vn
#BaoMinhChau #DoanhNghiepFDI #IFRS #VAS #ThongTu118 #KeToan2027 #KeToanFDI #BaoCaoTaiChinh #ChuanMucKeToanQuocTe
đánh giá (0 đánh giá)
