THÔNG TƯ 149/2026/TT-BTC SẮP CÓ HIỆU LỰC – DOANH NGHIỆP CẦN CẬP NHẬT MỨC THU, HẠCH TOÁN ĐÚNG TÀI KHOẢN VÀ LƯU CHỨNG TỪ ĐẦY ĐỦ ĐỂ TRÁNH RỦI RO THUẾ!
Ngày 08/10/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 149/2026/TT-BTC, sửa đổi, bổ sung một số quy định về phí, lệ phí trong các lĩnh vực đo đạc và bản đồ, khoáng sản, tài nguyên Internet và khai thác, sử dụng nguồn nước.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 23/11/2026.
Khi chính sách phí, lệ phí thay đổi, kế toán không chỉ cần cập nhật số tiền phải nộp mà còn phải xác định:
KHOẢN NÀO ĐƯỢC GHI NHẬN VÀO CHI PHÍ?
KHOẢN NÀO PHẢI TÍNH VÀO GIÁ TRỊ TÀI SẢN HOẶC DỰ ÁN?
CẦN LƯU BIÊN LAI HAY HÓA ĐƠN?
ĐIỀU KIỆN NÀO ĐỂ ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN?
Dưới đây là những nội dung doanh nghiệp cần lưu ý trong năm 2026.
1️⃣ KHÔNG PHẢI MỌI KHOẢN PHÍ, LỆ PHÍ ĐỀU HẠCH TOÁN GIỐNG NHAU
Trước khi hạch toán, kế toán cần xác định bản chất khoản chi.
NHÓM 1 – PHÍ, LỆ PHÍ PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ THƯỜNG XUYÊN
Ví dụ: Một khoản lệ phí hành chính phục vụ hoạt động quản lý doanh nghiệp.
Nếu đủ điều kiện, khoản chi có thể được ghi nhận vào chi phí quản lý doanh nghiệp.
NHÓM 2 – PHÍ LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐẾN HÌNH THÀNH TÀI SẢN, DỰ ÁN
Ví dụ: Khoản phí thẩm định gắn trực tiếp với quá trình đầu tư một dự án.
Kế toán cần xem xét điều kiện vốn hóa vào giá trị tài sản hoặc tập hợp chi phí đầu tư.
NHÓM 3 – KHOẢN CHI MANG LẠI LỢI ÍCH CHO NHIỀU KỲ
Có thể cần ghi nhận và phân bổ phù hợp với thời gian hưởng lợi.
📌 TÊN GỌI CỦA KHOẢN PHÍ KHÔNG PHẢI CĂN CỨ DUY NHẤT ĐỂ XÁC ĐỊNH TÀI KHOẢN HẠCH TOÁN.
2️⃣ PHÍ, LỆ PHÍ THUỘC CHI PHÍ QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP HẠCH TOÁN THẾ NÀO?
Theo hệ thống tài khoản tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng có:
TK 6425 – THUẾ, PHÍ VÀ LỆ PHÍ.
Tài khoản này phản ánh các khoản thuế, phí và lệ phí thuộc chi phí quản lý doanh nghiệp theo quy định.
VÍ DỤ MINH HỌA:
Doanh nghiệp phát sinh lệ phí hành chính 3 triệu đồng, phục vụ hoạt động quản lý thường xuyên, đủ điều kiện ghi nhận vào chi phí trong kỳ.
Khi xác định nghĩa vụ phải nộp, có thể hạch toán:
NỢ TK 6425: 3.000.000 ĐỒNG
CÓ TK 3339: 3.000.000 ĐỒNG
Khi thực hiện nộp tiền:
NỢ TK 3339: 3.000.000 ĐỒNG
CÓ TK 112: 3.000.000 ĐỒNG
Trường hợp nộp ngay và không cần theo dõi riêng nghĩa vụ phải nộp, doanh nghiệp xem xét cách ghi nhận trực tiếp phù hợp với chứng từ và bản chất nghiệp vụ.
📌 TK 6425 KHÔNG PHẢI TÀI KHOẢN MẶC ĐỊNH CHO MỌI KHOẢN PHÍ, LỆ PHÍ.
3️⃣ PHÍ GẮN VỚI DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÓ ĐƯỢC ĐƯA THẲNG VÀO CHI PHÍ?
KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG ĐƯỢC.
Một số khoản phí phát sinh trong quá trình chuẩn bị, thực hiện dự án có thể liên quan trực tiếp đến việc hình thành tài sản hoặc quyền tài sản.
Ví dụ:
Doanh nghiệp triển khai dự án đầu tư và phát sinh phí thẩm định phục vụ trực tiếp quá trình hình thành tài sản đủ điều kiện vốn hóa.
Kế toán cần đánh giá:
MỤC ĐÍCH PHÁT SINH KHOẢN PHÍ
MỐI LIÊN HỆ VỚI DỰ ÁN
ĐIỀU KIỆN GHI NHẬN TÀI SẢN
THỜI ĐIỂM DỰ ÁN HOÀN THÀNH
QUY ĐỊNH KẾ TOÁN ÁP DỤNG.
Nếu đủ điều kiện vốn hóa, khoản phí có thể được tập hợp vào TK 241 – Xây dựng cơ bản dở dang hoặc tài khoản phù hợp với loại tài sản, nghiệp vụ.
Khi tài sản hoàn thành, kế toán thực hiện kết chuyển theo quy định.
📌 Không tự động ghi tất cả phí cấp phép dự án vào TK 6425 chỉ vì chứng từ có tên là phí hoặc lệ phí.
4️⃣ KHOẢN PHÍ PHỤC VỤ NHIỀU NĂM THÌ XỬ LÝ RA SAO?
Có những khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh trong nhiều kỳ kế toán.
Ví dụ:
Doanh nghiệp phát sinh khoản chi hợp lệ 24 triệu đồng, có lợi ích kinh tế được xác định trong 24 tháng và đáp ứng điều kiện ghi nhận chi phí chờ phân bổ.
Kế toán có thể xem xét:
NỢ TK 242: 24 TRIỆU ĐỒNG
CÓ TK 111, 112 HOẶC TÀI KHOẢN PHÙ HỢP.
Mức phân bổ giả định mỗi tháng:
24 TRIỆU ÷ 24 THÁNG = 1 TRIỆU ĐỒNG/THÁNG.
Khi phân bổ:
NỢ TK CHI PHÍ PHÙ HỢP: 1 TRIỆU ĐỒNG
CÓ TK 242: 1 TRIỆU ĐỒNG.
Tuy nhiên, không phải cứ giấy phép có thời hạn nhiều năm thì mọi khoản lệ phí liên quan đều phải phân bổ theo đúng thời hạn đó.
Kế toán phải xem xét bản chất, điều kiện ghi nhận và quy định chuyên ngành.
5️⃣ NỘP PHÍ, LỆ PHÍ CẦN LƯU BIÊN LAI HAY HÓA ĐƠN?
Đây là nội dung doanh nghiệp rất dễ nhầm lẫn.
ĐỐI VỚI PHÍ, LỆ PHÍ THEO PHÁP LUẬT PHÍ VÀ LỆ PHÍ
Chứng từ thường là biên lai thu phí, lệ phí, bao gồm biên lai điện tử trong trường hợp áp dụng.
ĐỐI VỚI KHOẢN THANH TOÁN GIÁ DỊCH VỤ THƯƠNG MẠI
Chứng từ thường là hóa đơn theo quy định về hóa đơn, chứng từ.
Ví dụ:
PHÍ THẨM ĐỊNH DO CƠ QUAN CÓ THẨM QUYỀN THU
Cần kiểm tra biên lai hoặc chứng từ thu hợp pháp.
TIỀN THUÊ ĐƠN VỊ TƯ VẤN LẬP HỒ SƠ XIN GIẤY PHÉP
Đây là khoản mua dịch vụ, thường cần hóa đơn hợp pháp của đơn vị cung cấp.
Hai khoản này có thể cùng phục vụ một thủ tục hành chính nhưng không có cùng bản chất.
📌 KHÔNG ĐƯỢC YÊU CẦU MỌI KHOẢN PHÍ, LỆ PHÍ NHÀ NƯỚC PHẢI CÓ HÓA ĐƠN GTGT NHƯ GIAO DỊCH MUA DỊCH VỤ THÔNG THƯỜNG.
6️⃣ NỘP PHÍ QUA CỔNG DỊCH VỤ CÔNG CẦN LƯU NHỮNG GÌ?
Khi thực hiện thủ tục trực tuyến, doanh nghiệp nên lưu:
THÔNG BÁO NỘP PHÍ, LỆ PHÍ
MÃ HỒ SƠ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
BIÊN LAI ĐIỆN TỬ HOẶC CHỨNG TỪ THU HỢP PHÁP
CHỨNG TỪ THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG
THÔNG BÁO HOÀN THÀNH NGHĨA VỤ NỘP TIỀN
GIẤY PHÉP HOẶC KẾT QUẢ GIẢI QUYẾT THỦ TỤC
TÀI LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN MỤC ĐÍCH PHÁT SINH KHOẢN CHI.
Ví dụ:
Doanh nghiệp nộp phí thẩm định hồ sơ qua Cổng dịch vụ công.
Kế toán nên lưu cả chứng từ thu hợp pháp và xác nhận thanh toán, thay vì chỉ lưu ảnh chụp màn hình thông báo giao dịch thành công.
📌 Chứng từ điện tử hợp pháp cần được lưu ở định dạng có thể tra cứu, kiểm tra và đối chiếu khi cần.
7️⃣ PHÍ, LỆ PHÍ CÓ THUẾ GTGT ĐẦU VÀO ĐỂ KHẤU TRỪ KHÔNG?
Cần phân biệt phí, lệ phí nhà nước với giá dịch vụ.
Đối với các khoản phí, lệ phí thuộc phạm vi pháp luật phí và lệ phí, không được mặc nhiên coi đây là khoản mua dịch vụ có thuế GTGT đầu vào để kê khai khấu trừ.
Ví dụ:
Doanh nghiệp nộp 5 triệu đồng lệ phí cấp phép và nhận biên lai thu lệ phí hợp pháp.
Kế toán không được tự tính thêm thuế GTGT đầu vào từ số tiền trên nếu chứng từ và quy định pháp luật không xác lập khoản thuế được khấu trừ.
Ngược lại, khi thuê doanh nghiệp tư vấn thực hiện hồ sơ, hóa đơn dịch vụ có thể phát sinh thuế GTGT theo quy định áp dụng cho dịch vụ đó.
📌 BIÊN LAI THU LỆ PHÍ KHÔNG ĐỒNG NGHĨA CÓ THUẾ GTGT ĐẦU VÀO ĐƯỢC KHẤU TRỪ.
8️⃣ PHÍ, LỆ PHÍ CÓ ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ TNDN?
CÓ THỂ, NẾU ĐÁP ỨNG CÁC ĐIỀU KIỆN THEO PHÁP LUẬT THUẾ.
Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần xem xét các điều kiện về:
KHOẢN CHI THỰC TẾ PHÁT SINH
LIÊN QUAN ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT, KINH DOANH
CÓ ĐẦY ĐỦ HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HỢP PHÁP
ĐÁP ỨNG ĐIỀU KIỆN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT KHI THUỘC DIỆN ÁP DỤNG
KHÔNG THUỘC KHOẢN CHI KHÔNG ĐƯỢC TRỪ.
Đáng chú ý, quy định về thuế TNDN năm 2026 yêu cầu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản mua hàng hóa, dịch vụ và khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, trừ các trường hợp được pháp luật quy định khác.
Vì vậy, đối với khoản phí, lệ phí có giá trị lớn, doanh nghiệp nên ưu tiên thanh toán qua phương thức không dùng tiền mặt và lưu chứng từ đầy đủ.
📌 CÓ BIÊN LAI KHÔNG ĐỒNG NGHĨA ĐƯƠNG NHIÊN ĐƯỢC TRỪ TOÀN BỘ KHOẢN CHI TRONG KỲ.
9️⃣ THÔNG TƯ 149/2026/TT-BTC CÓ ẢNH HƯỞNG GÌ ĐẾN KẾ TOÁN?
Thông tư 149 có hiệu lực từ 23/11/2026, sửa đổi một số quy định trong bốn lĩnh vực:
ĐO ĐẠC VÀ BẢN ĐỒ
HOẠT ĐỘNG KHOÁNG SẢN
TÀI NGUYÊN INTERNET
KHAI THÁC, SỬ DỤNG NGUỒN NƯỚC.
Đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi liên quan, kế toán cần:
KIỂM TRA MỨC THU ĐANG ÁP DỤNG
→ ĐỐI CHIẾU MỨC THU MỚI
→ XÁC ĐỊNH THỜI ĐIỂM PHÁT SINH NGHĨA VỤ
→ CẬP NHẬT DỰ TOÁN CHI PHÍ
→ KIỂM TRA LOẠI CHỨNG TỪ THU
→ HẠCH TOÁN THEO ĐÚNG BẢN CHẤT
→ ĐỐI CHIẾU SỐ TIỀN ĐÃ NỘP VÀ CÔNG NỢ PHẢI NỘP.
Đặc biệt, doanh nghiệp không nên tự động áp dụng mức thu mới cho những nghĩa vụ phát sinh trước ngày hiệu lực nếu không có quy định chuyển tiếp cho phép.
⚠️ 3 SAI LẦM KẾ TOÁN CẦN TRÁNH
SAI LẦM 1: Tất cả phí, lệ phí đều đưa vào TK 6425 mà không phân biệt chi phí quản lý, chi phí dự án hay chi phí cần phân bổ.
SAI LẦM 2: Chỉ lưu chứng từ chuyển tiền, không lưu biên lai thu phí, lệ phí hoặc hồ sơ chứng minh mục đích khoản chi.
SAI LẦM 3: Nhầm phí, lệ phí nhà nước với tiền mua dịch vụ, dẫn đến kê khai thuế GTGT hoặc hạch toán không đúng bản chất.
✅ ĐIỂM CẦN NHỚ
PHÍ, LỆ PHÍ THAY ĐỔI KHÔNG CHỈ LÀ VẤN ĐỀ CẬP NHẬT SỐ TIỀN PHẢI NỘP, MÀ CÒN LIÊN QUAN ĐẾN KẾ TOÁN VÀ THUẾ.
① CHI PHÍ QUẢN LÝ: Xem xét TK 6425 nếu khoản chi thuộc phạm vi phù hợp.
② CHI PHÍ GẮN VỚI TÀI SẢN, DỰ ÁN: Đánh giá điều kiện vốn hóa hoặc tập hợp chi phí.
③ CHI PHÍ NHIỀU KỲ: Xem xét ghi nhận và phân bổ phù hợp.
④ CHỨNG TỪ: Lưu biên lai, chứng từ thanh toán và hồ sơ thủ tục liên quan.
⑤ THUẾ TNDN: Kiểm tra điều kiện được trừ, đặc biệt với khoản thanh toán từ 5 triệu đồng trở lên.
⑥ THÔNG TƯ 149: Chính thức có hiệu lực từ ngày 23/11/2026.
📌 HẠCH TOÁN ĐÚNG BẢN CHẤT – LƯU ĐỦ CHỨNG TỪ – ÁP DỤNG ĐÚNG MỨC THU VÀ THỜI ĐIỂM HIỆU LỰC.
Doanh nghiệp nên chủ động rà soát các khoản phí, lệ phí phát sinh trong quý IV/2026 để hạn chế sai sót khi khóa sổ, lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế.
🏠 DỊCH VỤ KÊ KHAI THUẾ BẢO MINH CHÂU
📍 139/4 Tân Sơn Nhì, Phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM
☎️ Hotline: 0901.855.929
🌐 bmcdoanhnghiep.vn
#BaoMinhChau #PhiLePhi2026 #ThongTu149_2026_TTBTC #ThongTu99_2025_TTBTC #ChungTuKeToan #HachToanPhiLePhi #KeToanDoanhNghiep #ThueTNDN #ChiPhiDuocTru #BaoCaoTaiChinh2026 #QuyetToanThue2026
đánh giá (0 đánh giá)
