Ngày 30/12 hàng đã cập cảng Việt Nam.
Nhưng đến 05/01 kế toán mới nhận đủ:
INVOICE → PACKING LIST → BILL → TỜ KHAI → CHỨNG TỪ CHI PHÍ.
Vậy cuối năm có được bỏ lô hàng này sang năm sau mới ghi nhận?
👉 KHÔNG NÊN CHỈ CĂN CỨ VÀO NGÀY KẾ TOÁN NHẬN ĐƯỢC CHỨNG TỪ.
Điều quan trọng là phải xác định bản chất giao dịch, quyền sở hữu/quyền kiểm soát và tình trạng thực tế của hàng tại ngày khóa sổ.
1️⃣ HÀNG VỀ CẢNG CHƯA CHẮC ĐÃ LÀ HÀNG NHẬP KHO
Cuối kỳ kế toán cần xác định:
HÀNG ĐÃ CẬP CẢNG?
→ ĐÃ THÔNG QUAN CHƯA?
→ ĐÃ ĐƯỢC DOANH NGHIỆP NHẬN CHƯA?
→ ĐANG NẰM TẠI CẢNG/KHO NGOẠI QUAN?
→ ĐANG CHỜ KIỂM NGHIỆM, KIỂM NHẬN?
→ ĐÃ ĐỦ ĐIỀU KIỆN GHI NHẬN THUỘC DOANH NGHIỆP CHƯA?
📌 Vị trí vật lý của hàng chỉ là một yếu tố. Không nên thấy tàu cập cảng là tự động hạch toán toàn bộ vào hàng hóa nhập kho.
2️⃣ CẦN XÁC ĐỊNH QUYỀN SỞ HỮU VÀ ĐIỀU KIỆN GIAO HÀNG
Kế toán nên kiểm tra:
HỢP ĐỒNG NGOẠI THƯƠNG
ĐIỀU KIỆN GIAO HÀNG
BILL OF LADING
COMMERCIAL INVOICE
THỜI ĐIỂM CHUYỂN GIAO RỦI RO/QUYỀN KIỂM SOÁT THEO GIAO DỊCH.
Ví dụ hai lô hàng cùng cập cảng ngày 30/12 nhưng điều khoản hợp đồng khác nhau thì thời điểm ghi nhận kế toán không nhất thiết giống nhau.
3️⃣ HÀNG ĐÃ THUỘC DOANH NGHIỆP NHƯNG CÒN Ở CẢNG – CẦN THEO DÕI ĐÚNG
Theo chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng từ năm 2026, hàng hóa, vật tư đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng còn:
Ở BẾN CẢNG
BẾN BÃI
KHO NGOẠI QUAN
TRÊN ĐƯỜNG VẬN CHUYỂN
hoặc đã về nhưng đang chờ kiểm nghiệm, kiểm nhận nhập kho có thể được theo dõi là hàng mua đang đi đường – TK 151.
👉 Vì vậy không nên để lô hàng “biến mất” khỏi sổ chỉ vì chưa đưa về kho công ty.
4️⃣ CHỨNG TỪ VỀ SAU – KẾ TOÁN PHẢI LẬP DANH SÁCH THEO DÕI CUỐI KỲ
Đối với từng lô hàng chưa hoàn thiện chứng từ, nên lập bảng:
SỐ HỢP ĐỒNG
→ SỐ INVOICE
→ SỐ BILL
→ SỐ CONTAINER
→ NGÀY HÀNG ĐẾN
→ GIÁ TRỊ LÔ HÀNG
→ TÌNH TRẠNG THÔNG QUAN
→ TÌNH TRẠNG NHẬP KHO
→ CHỨNG TỪ CÒN THIẾU.
📌 Đặc biệt nên rà soát các lô hàng phát sinh sát ngày 31/12.
5️⃣ CHI PHÍ NHẬP KHẨU VỀ SAU CŨNG PHẢI ĐƯỢC KIỂM TRA
Một lô hàng nhập khẩu có thể phát sinh thêm:
CƯỚC VẬN CHUYỂN
BẢO HIỂM
PHÍ CẢNG
NÂNG HẠ
BỐC XẾP
PHÍ LOGISTICS
THUẾ NHẬP KHẨU VÀ CÁC KHOẢN LIÊN QUAN.
Nếu chứng từ các khoản này về sau, kế toán cần xác định khoản nào cấu thành giá gốc hàng tồn kho, khoản nào là chi phí của kỳ theo bản chất giao dịch.
👉 Không nên vì hóa đơn phí logistics xuất tháng 1 mà mặc định toàn bộ là chi phí tháng 1.
6️⃣ CẨN THẬN SAI KỲ HÀNG TỒN KHO VÀ CÔNG NỢ
Ví dụ doanh nghiệp thực tế đã có nghĩa vụ với nhà cung cấp tại 31/12 nhưng kế toán chờ đến tháng 1 khi nhận đủ chứng từ mới ghi nhận.
Điều này có thể khiến cuối năm:
HÀNG TỒN KHO BỊ THIẾU
CÔNG NỢ PHẢI TRẢ BỊ THIẾU
GIÁ VỐN CÓ THỂ SAI
LỢI NHUẬN BỊ SAI
BÁO CÁO TÀI CHÍNH KHÔNG PHẢN ÁNH ĐÚNG KỲ.
7️⃣ HÀNG VỀ SAU NGÀY KHÓA SỔ CŨNG PHẢI KIỂM TRA NGƯỢC
Không chỉ kiểm tra hàng đã về cảng trước 31/12.
Kế toán nên kiểm tra cả những lô hàng:
01/01 → 05/01 → 10/01
rồi truy ngược lại xem tại ngày 31/12 hàng đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp hay chưa.
📌 Đây là bước cut-off hàng tồn kho rất quan trọng.
Nếu chỉ nhìn ngày nhập kho trên phần mềm, doanh nghiệp có thể bỏ sót hàng thuộc kỳ trước.
8️⃣ CUỐI KỲ NÊN ĐỐI CHIẾU 8 NHÓM HỒ SƠ
Kế toán xuất nhập khẩu nên rà soát:
① HỢP ĐỒNG NGOẠI THƯƠNG
② COMMERCIAL INVOICE
③ PACKING LIST
④ BILL OF LADING
⑤ TỜ KHAI HẢI QUAN
⑥ DỮ LIỆU CẢNG/KHO/CONTAINER
⑦ CHỨNG TỪ THANH TOÁN – CÔNG NỢ
⑧ CHỨNG TỪ CƯỚC VÀ CHI PHÍ LOGISTICS.
Nếu chưa nhận đủ, phải lập danh sách chứng từ còn thiếu và tiếp tục theo dõi, thay vì bỏ toàn bộ giao dịch sang kỳ sau.
🚨 3 SAI LẦM KẾ TOÁN DỄ GẶP
SAI LẦM 1: Chứng từ tháng 1 → mặc định ghi nhận toàn bộ vào tháng 1.
SAI LẦM 2: Hàng chưa về kho công ty → mặc định cuối năm không có hàng tồn kho.
SAI LẦM 3: Chỉ đối chiếu ngày nhập kho mà không kiểm tra hợp đồng, Bill và tình trạng lô hàng tại ngày khóa sổ.
✅ ĐIỂM CẦN NHỚ
Cuối kỳ, với hàng nhập khẩu, đừng chỉ hỏi:
“CHỨNG TỪ ĐÃ VỀ CHƯA?”
Mà phải kiểm tra:
HÀNG Ở ĐÂU?
→ QUYỀN SỞ HỮU/QUYỀN KIỂM SOÁT THUỘC AI?
→ NGHĨA VỤ THANH TOÁN ĐÃ PHÁT SINH CHƯA?
→ ĐÃ NHẬP KHO HAY ĐANG Ở CẢNG?
→ CHI PHÍ NÀO THUỘC GIÁ GỐC?
→ GIAO DỊCH THUỘC KỲ KẾ TOÁN NÀO?
📌 Đặc biệt cuối năm, kế toán nên thực hiện:
HỢP ĐỒNG ↔ BILL ↔ HẢI QUAN ↔ CẢNG/KHO ↔ HÀNG TỒN KHO ↔ CÔNG NỢ ↔ SỔ KẾ TOÁN
để tránh tình trạng hàng đã thuộc doanh nghiệp nhưng lại “biến mất” khỏi báo cáo tài chính chỉ vì bộ chứng từ về chậm.
🏠 DỊCH VỤ KÊ KHAI THUẾ BẢO MINH CHÂU
📍 139/4 Tân Sơn Nhì, Phường Tân Sơn Nhì, TP.HCM
☎️ Hotline: 0901.855.929
🌐 bmcdoanhnghiep.vn
#BaoMinhChau #HangNhapKhau #HangVeCang #HangMuaDangDiDuong #TK151 #KeToanXuatNhapKhau #HangTonKho #Logistics #BaoCaoTaiChinh
đánh giá (0 đánh giá)
