Công ty Luật TNHH Youme cho biết, dự thảo Nghị định quy định việc kê khai, tính thuế, khấu trừ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nêu rõ 3 nhóm đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ khai, nộp thuế theo quy định mới, gồm:

Hộ, cá nhân đang nộp thuế khoán theo Luật Quản lý thuế 2019.

Hộ, cá nhân đã thực hiện kê khai trước đó.

Hộ, cá nhân bắt đầu kinh doanh từ ngày 1.1.2026.

Dưới đây là nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo từng trường hợp, được dẫn chiếu trực tiếp từ dự thảo Nghị định.

1. Hộ kinh doanh không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN

Theo khoản 1 Điều 4, hộ, cá nhân kinh doanh chỉ phải kê khai doanh thu một lần mỗi năm, chậm nhất ngày 31.1 của năm sau.

Khoản 2 Điều 4 quy định cơ quan thuế sẽ rà soát dữ liệu của hộ kinh doanh trong năm 2025 để phân loại:

- Nếu doanh thu 2025 thuộc diện chịu thuế GTGT và TNCN, từ 1.1.2026 hộ phải khai và nộp thuế theo quy định tại Điều 5.

- Nếu doanh thu 2025 không thuộc diện chịu thuế, hộ tiếp tục kê khai doanh thu năm 2026 trước ngày 31.1.2027.

Do không thuộc đối tượng chịu thuế, hộ không phải nộp thuế GTGT, không nộp thuế TNCN, chỉ cần kê khai doanh thu theo quy định.

2. Hộ kinh doanh thuộc diện chịu thuế GTGT và phải nộp thuế TNCN

Theo Điều 5, nhóm hộ kinh doanh này thực hiện nghĩa vụ thuế theo hai cơ chế tùy cách xác định thu nhập tính thuế.

- Nghĩa vụ thuế GTGT

Khoản 1 Điều 5 quy định hộ thuộc diện chịu thuế GTGT phải kê khai và nộp thuế theo tháng hoặc theo quý, phù hợp Luật Quản lý thuế.

- Nghĩa vụ thuế TNCN

Trường hợp nộp thuế theo doanh thu × thuế suất: Theo điểm a khoản 2 Điều 5, hộ kê khai và nộp thuế TNCN theo quý, cùng thời điểm kê khai thuế GTGT.

Trường hợp nộp thuế theo thu nhập tính thuế = doanh thu - chi phí: Theo điểm b khoản 2 Điều 5, hộ nộp thuế theo năm, chậm nhất ngày 31.1 của năm sau.

- Hỗ trợ tính thuế tự động khi dùng hóa đơn điện tử

Khoản 3 Điều 5 quy định: Nếu hộ sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn máy tính tiền, hệ thống quản lý thuế sẽ tự động lập tờ khai gợi ý dựa trên dữ liệu hóa đơn, dữ liệu liên ngành và dữ liệu thuế, giúp giảm sai sót và tiết kiệm thời gian kê khai.

3. Hộ/cá nhân kinh doanh mới bắt đầu từ năm 2026

Theo Điều 6, nghĩa vụ kê khai được chia theo thời điểm bắt đầu hoạt động.

- Trường hợp bắt đầu kinh doanh trong 6 tháng đầu năm

Khoản 1 Điều 6 quy định:

Kê khai doanh thu từ khi bắt đầu kinh doanh đến hết ngày 30.6, nộp tờ khai lần 1 chậm nhất ngày 30.7.

Kê khai doanh thu cả năm trong tờ khai lần 2, chậm nhất ngày 31.1 của năm sau.

- Trường hợp bắt đầu kinh doanh trong 6 tháng cuối năm

Theo khoản 2 Điều 6, thời hạn kê khai doanh thu cả năm là chậm nhất ngày 31.1 năm sau.

Khoản 3 Điều 6 nêu rõ hộ phải tự xác định mình thuộc diện không chịu thuế hoặc diện phải nộp thuế GTGT, TNCN dựa vào doanh thu kê khai. Nếu thuộc diện nộp thuế, thời hạn nộp thuế trùng với thời hạn nộp tờ khai.

Từ năm tiếp theo, theo khoản 4 Điều 6, hộ áp dụng quy định tương ứng với hai trường hợp nêu tại Điều 4 và Điều 5.

Cùng đó, theo điểm b khoản 8 Điều 3, người mới kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn điện tử máy tính tiền. Nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật và có nhu cầu, cơ quan thuế sẽ hỗ trợ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Trường hợp cần hóa đơn nhưng chưa sử dụng, hộ phải khai và nộp thuế trước khi được cấp hóa đơn có mã.

Như vậy, từ năm 2026, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế của hộ kinh doanh được quy định cụ thể theo từng nhóm đối tượng, đảm bảo minh bạch, thống nhất và phù hợp với chủ trương bỏ thuế khoán.